Bu yıl 15’incisi düzenlenen Uluslararası Ekonomi Zirvesi (UEZ 2026), küresel piyasaların ve siyasetin devlerini bir araya getirdi. Zirvenin “Çoklu Krizler Çağında Yeni Dünya Düzeni ve Riskler” başlıklı panelinde, ABD’nin ekonomik gücünü geri kazanma çabaları ve sarsılan petrodolar sistemi masaya yatırıldı.
Capital, Ekonomist ve Start Up dergileri tarafından bu yıl “Büyük Dönüşüm: Dayanıklı ve Sürdürülebilir Bir Küresel Sisteme Geçişin Pusulası” temasıyla gerçekleştirilen UEZ 2026, beşinci panelinde dünyayı bekleyen jeopolitik ve ekonomik riskleri odağına aldı. Gazeteci Ahu Tanrıkulu’nun moderatörlüğünde gerçekleşen panelde, küresel sistemin “ara dönemden” geçtiği vurgulandı.
Yılmaz Yıldız: “İran Bu Büyük Resimde Sadece Bir Detaydır”
Panelin sponsorluğunu üstlenen Zurich Sigorta Grubu Türkiye CEO’su Yılmaz Yıldız, küresel risk öngörülerinde kötümserliğin hakim olduğunu belirtti. İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan düzenin kökten değiştiğini ifade eden Yıldız, şu değerlendirmelerde bulundu:
“ABD’nin dünya ekonomisindeki payı %50’lerden %24’e geriledi. Mevcut paradigma değişikliği, Amerika’nın bu kaybettiği ekonomik gücü ve küresel hakimiyetini yeniden tesis etme çabasıdır. Bu büyük stratejik hamle içinde İran krizi sadece bir detaydır. Geleceği yapay zekadaki gelişim ve ABD iç politikası belirleyecektir.”
Prof. Dr. Deniz Ülke Kaynak: “Petrodolar Sisteminin Yıkılış Sinyalleri Geliyor”
Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Deniz Ülke Kaynak, 21. yüzyılın bir “küresel krizler yüzyılı” olduğunu vurguladı. Hürmüz Boğazı üzerinden yaşanan gerginliğin sadece bir enerji krizi olmadığını ifade eden Kaynak, şöyle konuştu:
“Hürmüz krizi, petrodolar sisteminin çöküş sinyallerini veriyor. Yeni enerji ve lojistik hatlarının şekillendiği, devletlerin her alana daha fazla müdahale edeceği yeni bir döneme giriyoruz. Pandemide devletin bedenlerimiz üzerindeki etkisini görmüştük, şimdi ise ekonomik ve stratejik hatlar üzerindeki tam hakimiyet arzusuna tanık oluyoruz.”
Prof. Dr. Evren Balta: “Yeni Düzeni Kimin Kuracağı Henüz Yanıtsız”
Özyeğin Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Evren Balta ise hegemonik gücün el değiştirdiği bir “ara dönem” yaşandığını belirtti. ABD’nin artık üretici değil, sadece tüketici bir güç olarak kalmasının dengeleri bozduğunu ifade eden Balta, Çin faktörüne dikkat çekti:
“Üretimin Asya’ya kaymasıyla birlikte Çin’in yükselişi ABD’yi rahatsız etmeye başladı. Çin’in ABD tahvillerini azaltıp Yuan ile ticareti artırması, doların rezerv para olma statüsünü sarsıyor. İran savaşı ve benzeri krizler, Amerikan gücünün sınırlarını düşmanlarına da göstermiş oldu. Asıl soru şu: Yeni dünya düzenini kim kuracak? Bu soru henüz yanıtlanmış değil.”
Tera Finans Grubu’nun ana sponsorluğunda düzenlenen zirve, iş dünyasının liderleri ve akademisyenlerin katılımıyla küresel sistemin geleceğine ışık tutmaya devam ediyor.