ANKARA – Ticaret Bakanlığı Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürü Hakkı Karabörklü, 2026 yılının ilk çeyreğinde Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS) üzerinden yapılan sanayi ürünü ithalat başvurularının yüzde 30 artış göstererek 1,3 milyona ulaştığını açıkladı. Karabörklü, sıkı denetime tabi tutulan ürünlerin yüzde 3,2’sinin standartlara aykırı bulunarak ülkeye girişinin engellendiğini bildirdi.
İthal ve ihraç edilen milyonlarca ürünün dijital denetim ve laboratuvar analiz süreçlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Genel Müdür Karabörklü, “Türk Malı” imajının küresel pazarlarda korunmasına azami önem verildiğini ve bu doğrultuda Avrupa Birliği (AB) standartlarıyla tam uyumlu teknik düzenlemelerin hayata geçirildiğini vurguladı. 2026’nın ilk çeyreğinde TAREKS’e yapılan sanayi ürünü ithalat başvurularının yüzde 10,4’ünün fiili denetime sevk edildiği bilgisini paylaştı.
“Denetimler Haksız Rekabeti Önleyip Yerli Üreticiyi Koruyor”
TAREKS ile dış ticaret süreçlerinin şeffaf, hızlı ve risk odaklı yürütüldüğünü belirten Karabörklü, sistemin işleyişine dair şunları kaydetti:
“Denetimlerimiz, ticari akışı aksatmadan sadece güvenli ürünlerin ülkemize girişini temin etmekle kalmıyor; aynı zamanda haksız rekabetin önüne geçerek yerli üreticimizin korunmasına da ciddi katkı sağlıyor. Her ürünün daha tasarım ve üretim aşamasında teknik mevzuatına uygun şekilde belgelendirilmiş olması gerekir. İthalattaki ürün güvenliği denetimlerinin hızla tamamlanabilmesinin temel koşulu budur. Kurallara uygun gelen ürünler çok daha az denetim havuzuna düşer ve hızla onaylanır. Ancak belgesiz veya uygunsuz gelen ürünlerde şüphe oluştuğu için numune almak gerekir, bu da süreci uzatır.”
Yapay Zeka Devreye Girdi, Kullanıcı Sayısı Yüzde 48 Arttı
Sisteme yapay zeka entegrasyonu sağladıklarını ve dijitalleşme adımlarına hız verdiklerini ifade eden Karabörklü, “2025 yılında kayıt ve yetkilendirme prosedürlerinde sağladığımız kolaylıklar sayesinde, TAREKS’e kayıtlı aktif firma sayımız geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3 artarak 130 bine ulaştı. Aktif kullanıcı sayımız ise yüzde 48 gibi rekor bir artışla 32 bine yükseldi” dedi.
TAREKS’in 1 Ocak hariç yılın 364 günü kesintisiz hizmet verdiğini ve günlük ortalama 60 bin kalem başvuruyu süzgeçten geçirdiğini belirten Genel Müdür, “2025 yılının ilk çeyreğinde yüzde 2,7 olan ithalat ret oranı, denetim sahasının genişletilmesiyle birlikte 2026’nın aynı döneminde yüzde 3,2’ye yükselmiştir” ifadelerini kullandı.
En Fazla Güvensizlik Oyuncak ve Araç Parçalarında
Denetim ağı dışında kalan ürün gruplarında uygunsuzluk oranlarının yer yer yüzde 70’lerin üzerine çıkabildiğine dikkat çeken Karabörklü, şu uyarılarda bulundu:
“2026 yılının ilk yarısı itibarıyla denetimlerimizde en fazla güvensiz ürün tespit ettiğimiz gruplar; oyuncaklar, araç parçaları ve tüketici ürünleri oldu. Özellikle oyuncak grubunda uygunsuzluk oranının yüzde 4’e yaklaşması, çocuklarımıza ulaşan ürünler üzerinde çok daha titiz ve yoğun bir denetim mekanizması yürütmemiz gerektiğini açıkça gösteriyor.”
Tarım İhracatında Kalite İmajı Güvence Altında
TAREKS’in sadece ithalatta değil, geleneksel Türk tarım ürünlerinin yurt dışındaki rekabet gücünü ve yüksek kalite algısını korumada da kritik rol oynadığı vurgulandı.
2026’nın ilk çeyreğinde TAREKS üzerinden toplam 74 milyar dolar değerinde 127 bin ihracat başvurusunun alındığını açıklayan Karabörklü, “Bu başvuruların riskli segmentte görülen yüzde 26’lık kısmını fiili denetime tabi tuttuk. Denetlenen bu ürünlerin yüzde 4,2’si standartlara aykırı bulunarak ihraç edilmesine izin verilmemiştir. Böylece Türk tarımının dış pazarlardaki güvenilirlik imajı başarıyla korunmuştur” diyerek sözlerini tamamladı.