Diyarbakır’da 3 yaşındaki bir kız çocuğunun kedi tarafından ısırıldıktan aylar sonra kuduz testinin pozitif çıkması, hastalığın tehlikelerini ve alınması gereken önlemleri yeniden gündeme getirdi. Dicle Üniversitesi Hayvan Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Hasan İçen, kuduzun sadece ısırmayla değil, kedi tırmalamasıyla da bulaşabileceğine dikkat çekerek hayati uyarılarda bulundu.
Diyarbakır’daki Vakada Belirtiler 4 Ay Sonra Çıktı
Diyarbakır’ın Sur ilçesinde yaklaşık 4 ay önce bir kedi tarafından ısırılan 3 yaşındaki N.K., 10 Ağustos’ta rahatsızlanarak hastaneye kaldırıldı. Yapılan incelemeler sonucunda 13 Ağustos’ta kuduz testi pozitif çıkan çocuğun entübe edildiği ve tedavisinin sürdüğü bildirildi. Vakaya istinaden yetkili kurumlar bölgede filyasyon ve aşılama çalışmalarını başlattı.
Kedilerde Tırmalama Riskine Dikkat
Prof. Dr. Hasan İçen, her ısıran veya tırmalayan hayvanın kuduz olmadığını belirterek gereksiz paniğin önüne geçilmesi gerektiğini, ancak şüpheli temaslarda asla ihmalkar davranılmaması gerektiğini vurguladı. İçen’in açıklamalarından öne çıkanlar şunlar oldu:
Tırmalama Faktörü: Kediler kendilerini sürekli yaladıkları için tükürüklerinde bulunan virüs patilerine bulaşabilir. Bu nedenle klinik belirtiler ortaya çıkmadan önceki günlerde dahi tırmalama yoluyla kuduz bulaşma riski vardır.
Belirtiler ve Yaşam Süresi: Köpekler kuduz belirtisi gösterdikten sonra en geç 10 gün içinde telef olurken, bu süre kedilerde 2 ila 6 gündür. Kuduz kedi aşırı saldırganlaşır; havada hayali bir fareye saldırıyormuş gibi hareketler yapar.
Kuluçka Süresi: Isırılan bölge kafaya ne kadar yakınsa virüsün beyne ulaşması o kadar hızlı olur (genellikle 2-4 ay). Ancak ayak gibi uzak noktalardan ısırılmalarda kuluçka süresi 1-3 yıla kadar çıkabilmektedir. Literatürde ayak parmağından ısırılıp tam 11 yıl sonra kuduz belirtisi gösteren bir vaka kayıtlara geçmiştir. Belirtiler ortaya çıktıktan sonra ise hastalığın maalesef tedavisi yoktur.
Şüpheli Temas Halinde Ne Yapılmalı?
Tanınmayan bir hayvan tarafından ısırılma veya tırmalanma durumunda ilk yardımın hayati önem taşıdığını belirten İçen, uygulanması gereken adımları şu şekilde sıraladı:
Yara bölgesi derhal bol sabunlu suyla, ardından tentürdiyot gibi bir dezenfektanla iyice temizlenmelidir.
Yaraya kesinlikle dikiş atılmamalı ve üzeri hava almayacak şekilde kapatılmamalıdır.
En geç 24-48 saat içerisinde bir sağlık kuruluşuna başvurularak aşılama (kuduz ve tetanos) işlemlerine başlanmalıdır.
Isıran hayvan gözlem altına alınmalı; eğer belirtilen kısa süreler içinde telef olursa kesin tanı için laboratuvara gönderilmelidir.
Düzenli aşısı yapılan sahipli kedilerden korkulmaması gerektiğini hatırlatan İçen, kuduzun ancak kuduz virüsü taşıyan başka bir hayvanın (örneğin tilki, kurt veya enfekte bir köpek) ısırmasıyla bulaşabileceğini sözlerine ekledi.